جناب مولانا غلام حیدر فاروقی امام جمعه اهل سنت بیرجند در مراسم شب ختم قرآن کریم در شب 28 ماه مبارک رمضان به مسئله تزکیه نفس و اصلاح باطن اشاره نموده و فرمودند: امشب در فرصتی که باقی است، در مورد یکی از درسهایی که در ماه مبارک رمضان عملاً آموخته ایم، مطالبی عرض خواهد شد.
ایشان گفت: یکی از درسهایی که ما در این ماه تجربه کردیم، تزکیه نفس و اصلاح باطن است. خداوند متعال در آیات مختلف یکی از وظایف پیامبر عظیم الشان اسلام را تزکیه نفس معرفی می کند.
خداوند متعال در آیه شریفه (لقد من الله علی المومنین اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلو علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمة و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین) چهار وظیفه پیامبر را معرفی می کند.
اول: خداوند متعال در حق مومنین منت گذاشته و احسان کرده که پیامبری را از خودشان فرستاده تا پیامبر آیات قرآن را بر آنها تلاوت کند و آنها را از شرک و نفاق و صفات رذیله پاک سازد و به آنها قرآن بیاموزد. تزکیه نفس وتربیت انسان و پرورش اخلاق نیکو، یکی از بزرگترین وظایفی است که خداوند متعال به عهده پیامبر و این امت گذاشته است.
در این آیه خداوند متعال تزکیه نفس را مقدم بر تعلیم ذکر کرده زیرا هدف اصلی همه عبادتها تزکیه و اصلاح نفس است، به همین خاطر خداوند متعال تزکیه را قبل از تعلیم ذکر کرده است. در حالی که عملاً تعلیم قبل از تزکیه است.
زیرا تا انسان به احکام و دستورات خدا و پیامبر آگاهی نداشته باشد نمی تواند بفهمد چه عملی خدا را خشنود می کند و چه عملی باعث خشم خدا قرار می گیرد. لذا انسان باید اول علم داشته باشد تا بتواند نفسش را تزکیه کند.
تعلیم در حقیقت مقدمه ای است برای تزکیه! تزکیه دو معنی دارد. پاک کردن نفس از شرک، کفر، نفاق و صفات رذیله و پرورش دادن نفس با اعمال صالحه و اجتناب از حرام ها و یا به عبارت دیگر تسلیم نشدن در برابر هوا و خواهشات نفسانی و تسلیم نشدن در برابر غرایز و شهوات. این تزکیه نفس است. پیامبراکرم(ص) سیزده سال در مکه مکرمه تمام هم و غم شان را بکار گرفتند تا قلبها را تزکیه کنند، تا برای پذیرش احکام الهی آماده باشند.
خداوند متعال در سوره الشمس پس از یازده مرتبه که قسم یاد می کند می فرماید: (قد افلح من زکاها و قد خاب من دساها) رستگار و کامیاب، آن انسانی است که نفسش را از کبر و شرک و کفر و رذایل اخلاقی، پاک کرده است. ناکام و ناامید آن انسانی است که نفسش را با گناه و معصیت آلوده کرده است.
راههای رسیدن به تزکیه نفس زیاد است، یکی از راههای رسیدن به تزکیه نفس، علم و دانش است. اولاً انسان باید بداند که برای چه آفریده شده و پروردگارش را بشناسد که خداوند متعال انسان را آفریده و او را اشرف مخلوقات قرار داده است و تمام مخلوقات را برای بهره برداری او آفریده است.
دوما: بداند که انسان را برای چه آفریده است؟ وهدف خداوند از آفرینش انسان چه بوده است؟. (و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون) ما انسانها و جنات را فقط برای عبادت آفریدیم.
ممکن است انسانی تصور کند، که نعوذ بالله خدا نیازی به عبادت انسان داشته که انسانها و جنات را برای عبادت خلق کرده است. خیر! خداوند متعال در آیات مختلف می فرماید: (من عمل صالحاً فلنفسه و من اساء فعلیها) کسی که عمل صالح انجام دهد، برای خودش انجام داده و هر کسی که کار بدی انجام دهد، به ضرر خودش انجام داده است. یعنی در حقیقت سود و منفعت عمل صالح به خود انسان بر می گردد و ثمره آن صفای قلب و اطمینان خاطر و آرامش قلب است.ادامه مطلب
