همه انسانها به دنبال رسیدن به سعادت و خوشبختی هستند، بعضی ها فکر می کنند خوشبختی در مادیات است و بعضی خوشبختی را در مال و ثروت می بینند. بعضی خوشبختی را در تندرستی و سلامتی و بعضی در امنیت و آرامش و بعضی در استفاده از خوراکهای لذیذ و بعضی ها در داشتن همسر صالح و نیکو و بعضی ها در روزی و رزق حلال خوشبختی را می بینند.
درست است که تمام این مواردی که ذکر شد در سعادت دنیوی انسان اثر دارد، اما رسیدن به سعادت و خوشبختی آخرت جز با ایمان و عمل صالح و پیروی از دستورات خدا و پیامبر امکان پذیر نیست.
خداوند می فرماید: (من یطع الله و رسوله فقد فاز فوزاً عظیما من عمل صالحاً من ذکرا و انثی و هو مومن فلنحینه حیاةً طیبةً و لنجزینهم باحسن ما کانوا یعلمون) هر کسی که از خدا و پیامبر پیروی و اطاعت می کند به سعادت و رستگاری بزرگی نائل می شود، هر کسی که عمل شایسته انجام دهد، چه مرد و چه زن مومن باشد، خداوند متعال زندگی پاکی در این دنیا و اجر و پاداش بسیار زیادی در آن دنیا به او عنایت می کند.
سعادت در مادیات نیست! خیلی از انسانها هستند که با داشتن همه امکانات مادی از قرص های خواب آور برای یک لحظه خواب شدن استفاده می کنند، خیلی از انسانها هستند به علت فشارهای روحی و عصبی به اعتیاد روی می آورند. تا لحظه ای آرامش پیدا کنند، امروزه میلیون ها انسان در جهان از ناراحتی های عصبی و روانی رنج می برند، تمام وسایل مادی امروز تا به حال نتوانسته این معضل اجتماعی را حل کند.
در سالی شاید صدها هزار نفر به خاطر فرار از فشارهای زندگی و فشارهای روحی و عصبی که به آنها وارد می شود خودکشی می کنند. همه فلاسفه و پزشکان و روانشناسان سالها است که تلاش می کنند راهی برای رسیدن به سعادت برای بشریت پیدا کنند، ولی همه تلاش آنها به شکست منجر شده است. همه آنها به این نتیجه رسیده اند که سعادت و خوشبختی انسان در داشتن مادیات نیست.
زیرا سعادت یعنی آرامش اطمینان قلب و صفای نفس، اینها با مادیات تحقق پیدا نمی کند. آرامش تنها با اطاعت از دستورات خدا و اطاعت از دستورات پیامبر و با ذکر خدا تحقق پیدا می کند.
لذا من فقط می خواهم یازده موارد از مواردی و یا خصلتهایی که انسان را به سعادت و خوشبختی دنیا و آخرت نائل می کند، گذرا و خلاصه عرض کنم. نشانه سعادت و خوشبختی انسان در دنیا و آخرت یازده مورد است.
(علامة السعادة احدی عشرة خصلة احدا هما ان یکون زاهداً فی الدنیا راغباً فی الاخرة و الثانیة ان تکون همته فی العبادة و تلاوة القران و الثالثة ان یکون قلیل القول فیم لا یحتاج الیه و الرابعة ان یکون محافظا علی الصلوات الخمس و الخامسة ان یکون ورعا فیما قل او کثر من الحرام و الشبهات و السادسة ان تکون صحبته مع الصالحین و السابعة ان یکون متواضعا غیر متکبر و الثامنة ان یکون سخیا کریما و التاسعة ان یکون بما خلق الله تعالی و العاشرة ان یکون نافعا للخلق و الحادیة عشرة ان یکون ذاکراً للموت کثیرا)
اولین علامت این است که زاهد و پارسا در دنیا باشد و شوق و رغبت به آخرت داشته باشد.
از پیامبر سوال شد یا رسول الله زاهد ترین و پارساترین انسانها چه کسی است؟ فرمودند: (من لم ینس المقابر و البلی و آثر ما یبقی علی ما یفنی و عد نفسه مع الموتی) کسی که قبر را و متلاشی شدنش در قبر را فراموش نکند.
دوم: اینکه انسان آخرت را که باقی و جاویدان است، بر دنیا ترجیح دهد. آخرت را فدای دنیایش نکند.
سوم: اینکه خودش را در جمع مردگان به شمار آورد، شخصی دیگر سوال می کند (دلنی علی عمل اذا عملته احبنی الله و احبنی الناس قال ازهد فی الدنیا یحبک الله و ازهد فی ما ایدی الناس یحبک الناس) ای پیامبر! مرا رابه عملی هنمایی کنید که هرگاه آنرا انجام دهم هم مردم مرا دوست داشته باشند و هم خدا مرا دوست داشته باشد. پیامبر فرمودند: اگر می خواهی خدا تو را دوست داشته باشد، در دنیا زاهد و پارسا باش.
زاهد و پارسا بودن به این معنا نیست که انسان دنبال رزق حلال نرود! دنبال مال و ثروت دنیا نرود. از امام احمد حنبل سوال شد، یک انسان هزار درهم پس انداز دارد. آیا این انسان می تواند انسان پارسا و زاهدی باشد؟ ایشان می فرمایند: بله و بعد توضیح می دهند، اگر این هزار درهمی که دارد از بین رفت ناراحت نشود و اگر این هزار درهم به صد هزار درهم رسید خوشحال نشود. به عبارت دیگرعدم دلبستگی به دنیا، اینکه محبت دنیا در قلب انسان رسوخ پیدا نکند.
اگر خدای ناکرده انسان به دنیا دلبستگی پیدا کند و محبت دنیا در قلب انسان جای گیرد انسان نماز نمی خواند و نماز را ترک می کند ویا نماز را به تاخیر می اندازد و کارهای حرام انجام می دهد. به این علت است که انسان آخرتش را فدای دنیا می کند.
زاهد کسی است که نسبت به دنیا دلبستگی نداشته باشد، وقتی که انسان دلبستگی به دنیا نداشته باشد. مسلماً شوق به آخرت دارد. چون زهد و پارسایی کلید رغبت و دلبستگی به آخرت است.
یکی از نشانه های انسان پارسا و زاهد، این است که پیامبر می فرمایند: (انظروا الی من هو اسفل منکم و لا تنظروا الی من هو فوقکم فانه اجدر ان لا تزدروا نعمة الله علیکم) به آن کسی که از نظر دنیا در سطح پایین تر از تو است، نگاه کن. وقتی که به شخصی که از نظر دنیا پایین تر است، نگاه کردی در برابر نعمتهایی که خدا به تو داده است، مسلماً شکرگزارهستی! آن وقت است که می فهمی خداوند متعال چقدر نعمت به تو داده است که به آن شخصی که از تو پایین تر است نداده است. هیچ گاه انسان نباید در دنیا به انسانهایی که در سطح بالاتر قرار دارد نگاه کند.
حضرت عمر بن عبدالعزیز خلیفه مسلمانان است و بیت المال مسلمانان در دست ایشان است. در روز عید مردم به دیدنشان می آیند، فرزندانشان را می آورند تا با فرزند خلیفه بازی کنند. وقتی که فرزندان مهمان ها با فرزند خلیفه بازی می کردند، عمر بن عبدالعزیز به این بچه ها نگاه کرد و دید که همه لباس نو به تن دارند و از میان بچه ها تنها فرزند او است که لباس کهنه و پاره ای به تن دارد. بی اختیار اشکها از چشمانش جاری شد و با خودش گفت: که امروز حتماً قلب فرزندم شکسته است.
فرزند متوجه می شود و می گوید: پدر جان امروز روز عید و روز شادی است، چرا شما گریه می کنید؟ حضرت عمر بن عبد العزیز می فرمایند: وقتی که تو را در جمع بچه ها دیدم که همه لباس نو بر تن دارند و تو لباس کهنه و پاره داری گفتم امروز قلب فرزندم شکسته است. فرزند می گوید: پدر جان قلب کسی شکسته است و می شکند که نافرمانی خدا و پیغمبر را بکند، قلب کسی می شکند که نافرمانی پدر و مادر را می کند. من به این زرق و برق دنیا و مظاهر فریبنده دنیا هیچ توجهی ندارم!ادامه مطلب
